انواع مجازاتها
به موجب ماده دو قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ، هر نوع فعل یا ترک فعلی که در قانون مجازات اسلامی برای آن مجازات تعیین شده باشد ، جرم می باشد .
انواع مجازاتها در ماده ی ۱۴ قانون مجازات اسلامی ، به چهار نوع تقسیم می شود :
۱.قصاص ۲ .حدود ۳.دیات ۴ .تعزیرات
تعریف تعزیرات و مجازاتهای کیفری
تعزیرات در امور و مسائل کیفری نمود یافته و همانطور که بیان شد ، مجازات تعزیری به عنوان یکی از مجازاتهای مدنظر در قانون مجازات اسلامی برای جرایم تعزیری در نظر گرفته شده است .
تعزیر به استناد ماده ی ۱۸ قانونمجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ ، عبارتند از : مجازاتی که مشمول عنوان حد ، قصاص یا دیه نباشد و به موجب قانون در موارد محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال می گردد . نوع ، مقدار و کیفیت اجرا و مقررات مربوط به تخفیف ، تعلیق ، سقوط و سایر احکام تعزیر به موجب قانون تعیین می شود .
دادگاه در صدور حکم تعزیری، با رعایت مقررات قانونی، موارد زیر را مورد توجه قرار می دهد:
الف- انگیزه مرتکب و وضعیت ذهنی و روانی وی حین ارتکاب جرم
ب- شیوه ارتکاب جرم، گستره نقض وظیفه و نتایج زیانبار آن
پ- اقدامات مرتکب پس از ارتکاب جرم
ت- سوابق و وضعیت فردی، خانوادگی و اجتماعی مرتکب و تاثیر تعزیر بر وی
تبصره (الحاقی 1399/2/23)- چنانچه دادگاه در حکم صادره مجازات حبس را بیش از حداقل مجازات مقرر در قانون تعیین کند، باید مبتنی بر بندهای مقرر در این ماده و یا سایر جهات قانونی، علت صدور حکم به بیش از حداقل مجازات مقرر قانونی را ذکر کند. عدم رعایت مفاد این تبصره موجب مجازات انتظامی درجه چهار میباشد.
لذا ، مستند به ماده ی فوق ،در تعزیرات قاعده ی «التعزیر بما یراه الحاکم» مطرح می باشد با این توضیح که ، هرچند میزان ان با توجه به قانون بوده ولی در نهایت میزان دقیق آن یا توجه به اصل فردی کردن مجازاتها ، با تشخیص قاضی تعیین می شود و به عبارتی ، اعمال تخفیف و تشدید مجازات با نظر قاضی محترم می باشد و از این رو ، در صورتی که قاضی بخواهد به حبس بالاتر از حداقل مجازات قانونی جرمی ، حکم دهد ، بایستی دلیل آنرا در صدور حکم بیان کند . بنابراین ، درصورتی که جرمی در زمره ی جرایم حد ، قصاص و دیات نگنجد ، می توان گفت آن جرم ، جرم تعزیری می باشد . مجازاتهای تعزیری ، به هشت درجه تقسیممی شود که مفصلا ذیل ماده ی ۱۹ قانون مجازات اسلامی بیان شده است .
انواع تعزیرات در امور کیفری
تعزیرات ، بر دو قسم تعزیرات شرعی و تعزیرات غیر شرعی تقسیم می شوند ؛ که تعزیرات شرعی خود بر دو نوع تعزیرات منصوص شرعی و تعزیرات غیرمنصوص شرعی می باشد .
منظور از تعزیرات منصوص شرعی ، آن دسته از تعزیراتی می باشد که نوع ومیزان مجازات در شرع معین بوده ولی همواره ، مادون حد بایستی باشد .
منظور از تعزیرات غیر منصوص شرعی ، آنکه هر چند این نوع مجازاتهای تعزیری ، سبقه ی شرعی دارد ولی تعزیراتی است که نوع ، کیفیت و میزان مجازات ، در شرع تعیین نشده است . شایسته ی ذکر است که اصل بر ان است که تعزیرات ، از نوع تعزیرات غیر منصوص شرعی می باشندمگر تصریح شوند .
درنهایت ، تعزیرات غیر شرعی ، قوانینی است که توسط حکومتها به منظور ایجاد نظم و ارامش در جامعه وضع می شود .
با توجه به آنچه بیان شد ، طیف وسیعی از جرایم و مجازاتهای جرم انگاری شده در قانون مجازات اسلامی ، از نوع جرایم تعزیری می باشد که بر حسب ، قوانین خاصی بر آنها حاکم می باشد . ازاین رو ، با توجه به گستردگی ، پیچیدگی ها و وجود نهادهای ارفاقی و ابزارهای پیش بینی شده در خصوص تشدید مجازاتها در رابطه با مجازاتهای تعزیری ، اگر شما برحسب ، متهم به ارتکاب جرمی بامجازات تعزیری هستید یا در جرمی که دارای مجازات تعزیری می باشد ، بزهدیده واقع شده اید ، می توانید به منظور دفاع و احقاق حقوق خود و جلوگیری از تضییع آن ، با دفتر وکالت مهدی ناصری و همکاران تماس حاصل فرمایید .
سوالات متداول
1. مجازاتهای تعیین شده در قانون مجازات اسلامی به چه نوعی تقسیم میشوند؟
پاسخ: مجازاتهای تعیین شده در قانون مجازات اسلامی به چهار نوع اصلی تقسیم میشوند: قصاص، حدود، دیات و تعزیرات. تعزیرات، به عنوان یکی از این مجازاتها، شامل جرایمی میشود که مشمول عنوان حد، قصاص یا دیه نمیشوند و توسط قانون در موارد محرمات شرعی یا نقض مقررات حکومتی تعیین و اعمال میشوند.
2. تعزیرات چیست و چه عواملی در تعیین میزان آن موثر است؟
پاسخ: تعزیرات مجازاتی است که مشمول حد، قصاص یا دیه نمیشود و بر اساس قانون برای جرایم مختلف تعیین میشود. میزان و نوع تعزیر به تشخیص دادگاه و با در نظر گرفتن عوامل متعددی مانند انگیزه مرتکب، شیوه ارتکاب جرم، اقدامات پس از جرم، و سوابق فردی او تعیین میگردد. دادگاه در تعیین مجازات، به اصل فردیسازی مجازات اهمیت میدهد و میتواند با توجه به شرایط خاص، تخفیف یا تشدید مجازات را در نظر بگیرد.
3. تفاوت بین تعزیرات شرعی و غیر شرعی چیست؟
پاسخ: تعزیرات به دو دسته تعزیرات شرعی و غیر شرعی تقسیم میشوند. تعزیرات شرعی، نوع و میزان مجازات آنها در شریعت اسلامی مشخص است اما همواره باید کمتر از حد شرعی باشد. تعزیرات غیر شرعی، قوانینی هستند که توسط دولت برای ایجاد نظم و آرامش در جامعه وضع میشوند و میزان و نوع مجازات آنها در شرع تعیین نشده است. اصل بر این است که تعزیرات، از نوع غیر شرعی باشند مگر آنکه به صراحت شرعی بودنشان ذکر شود.
4. در چه مواردی میتوان برای دفاع از حقوق خود در رابطه با جرایم تعزیری به وکیل مراجعه کرد؟
پاسخ: اگر شما متهم به ارتکاب جرمی با مجازات تعزیری هستید یا قربانی جرمی هستید که دارای مجازات تعزیری است، و احساس میکنید حقوق شما تضییع میشود، میتوانید برای دفاع از حقوق خود و جلوگیری از آن، با دفتر وکالت مهدی ناصری و همکاران تماس بگیرید. با توجه به پیچیدگیها و نهادهای ارفاقی در مجازاتهای تعزیری، داشتن وکیل متخصص میتواند در احقاق حقوق شما بسیار موثر باشد.
